tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu çerkezköy saray malkara lüleburgaz tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog tekirdağ psikolog çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog

tekirdağ psikolog mutlu yaşam psikolojik danışmanlık merkezi çorlu psikolog çerkezköy psikolog saray psikolog malkara psikolog lüleburgaz psikolog

MAKALELERİMİZ

GÜNCEL YAZILARIMIZ

Çocuklarda Dikkat Eksikliğine Neden Olan Alışkanlıklar

Çocuklarda Dikkat Dağınıklığına Neden Olan Alışkanlıklar

Dikkat; beynimizin belirli bir süre sadece bir düşünceye odaklanarak, dışarıdan gelen uyaranları durdurup tek bir uyarana yoğunlaşma yeteneği olarak tanımlanabilmektedir. Çocukların günlük yaşantıları içerisinde bu tanıma uygun olarak hareket etiklerini görürüz. Aileler çocuklarını televizyon izlerken kendilerine seslendiklerinde dönüp bakmadıklarını ya da oyun oynarken anne ve babalarının kendilerine söylediklerini duymazdan geldiklerini görürler. Bu durumlar sıklaştıkça aileler çocuğun duyma duyusunda bir sorun olabileceğinden korkabildikleri gibi dikkat eksikliği olmasından da korkabilmektedirler. Bu durumda beynimiz birden fazla uyaranı algılamakta ancak bunlardan yalnızca birisine odaklanabilmektedir. Buna aynı zamanda “algıda seçicilik” de denir. Bu konu ile ilgili yapılmış birçok çalışma beynin aynı anda iki konuya birden aynı düzeyde odaklanamadığını ispat etmiş bulunmaktadır. Bu durumda çocuktan beklenilen davranış istenilen şekilde gerçekleşmiyorsa bu onun dürtüsel olduğunu düşündürebildiği gibi dikkatini istenilenin dışında var olan bir konu üzerinde odakladığı sonucunu da ortaya koyabilmektedir. Bu nedenle çocukların alışkanlıkları çocuğun dikkatinin hangi konu üzerinde odakladığı ile doğrudan ilişkilidir.

Dikkat eksikliği olarak adlandırılan tanı, çok boyutlu olarak ele alınan bir odaklanma yeteneğidir. Bu nedenle de çocukta dikkat eksikliğinden şüphelenilirken hangi dikkat alanının da zayıf olduğunu bulmak önemlidir. Dikkat çeşitleri aşağıda sıralanarak açıklanmış bulunmaktadır:

Kendiliğinden Dikkat: Herhangi bir ilgiye dayanan dikkattir. Çocuklar oyuncak, masal gibi şeylerle ilgilenerek dikkatlerini bu tür şeyler üzerine toplamaktadırlar. Çocukların ani gürültüye yönelmeleri, parlak renkler tercih etmeleri de yine kendiliğinden dikkat alanına girmektedir.

İradeli Dikkat: Çocuğun dikkatini kendi karar verdiği konuya yöneltmesidir. Ders çalışmak yerine, bilgisayar oyunu oynamak istemesi çocuğun iradesi doğrultusunda dikkatini bilgisayara yöneltmesi anlamını taşımaktadır.

Seçici Dikkat: Seçici dikkat; diğer dikkat dağıtıcı unsurlar elenerek sadece çocuğun işine yarayan herhangi bir nesne üzerine odaklanma yeteneğidir. Genellikle çocuklar bu durumu bilmedikleri için ders dinlerken ya da sınav esnasında kendilerine gerekli olan yerlere odaklanmaktan daha çok kendilerinin daha az ihtiyacı olacağı veya konu ile ilgili olmayan daha yararsız ve gereksiz durumlara dikkatini verebilmektedirler. (Matematik dersini dinlemek yerine camdan dışarısını izlemek, kitap okumak yerine kalemiyle oynamak, öğretmenini dinlemek yerine evde olduğunu hayal etmek gibi). Özellikle sınav kaygısı yaşayan bir öğrenci, içinde bulunduğu kaygıdan dolayı soruyu birçok defalar okuyarak kaygı durumunu daha da arttırabilir ve bu durum ise kendisine verilmiş olan zamanı iyi değerlendirememe durumuna yol açar. Kendisini olumsuz duygu, düşünce ve konulara daha çok odaklayabilir ve bu durum sonunda da kendisini öfkeli hissedebilmektedir.
Özellikle çocukların okul dönemi başladığında, öğretmenlerin şikayetleri ile ya da evde annelerin çocuklarına ödev yaptıramama gibi endişeleri üzerine aile içerisinde daha fazla önem kazanan bir konu haline gelen dikkat eksikliğini yansıtan davranışların bazıları detaylı araştırıldığında çocukların öğrenilmiş alışkanlıkları olarak da karşımıza çıkabilmektedir.

Bir örnek üzerinden açıklayacak olursak, çocuk okuldan geldikten sonra televizyonda çizgi film izleme, ağlayarak dediğini yaptırma ve kendisine sıkıcı gelen davranışlardan kaçınarak eğlenceli olduğunu düşündüğü yaramaz davranışları yapma ortamını buluyor ise bu durumda bu tür hırçın davranışlar pekişecek, çocuk tarafından bu davranışlar denenerek öğrenilecek ve alışkanlık haline dönüştürülecektir. Alışkanlıkların değişmesi özellikle çocuklar tarafından direnç gösterilen bir süreçtir. Bu nedenle çocuklar, ilk önce kaçınma ve direnme davranışını ortaya koymaktadırlar. Bu durumda çocuk okuldan geldikten sonra çizgi film izleme alışkanlığı kazandıysa, anne sofraya çağırarak sofrada yemek yemesini sağlatamayabilmektedir. Bu durumda anne yanına gelip seslense bile çocuk kafasını çevirerek annesine bakmayabilir. Anne bir şekilde masaya getirtip masada oturttuğunda çocuk masada kıpır kıpır durabilir. Televizyon izlerken yemek yedirilmeye çalışıldığında kaşık çocuğun elinde uzun süre kalabilir, yemek yemeyi unutabilir, ağzında lokmasını tutabilir. Bunların hepsi çocuğun hareketli ve dalgın olduğunu yansıtan davranışlardır. Bu durumda çocuk, bir an önce ailenin ona yaptırmak istediği işi hızlıca bitirerek ya da bitirmeden kendi istediği işin başına geçme çabaları içinde olabilmektedir. Böyle durumlarda bu tür davranışlarının nedenlerini anlamak için çocuğun o anki davranışlarına değil gün içerisindeki genel davranışlarına bakarak hiperaktivite ve dikkat eksikliğinin olup olmadığını değerlendirmek gerekmektedir.

Çocukların davranışları ile ilgili yapılmış olan birçok araştırma, çocuklarda dikkat eksikliği gibi yansıyan alışkanlıkların ediniminin anne-baba tutumları ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle çocuğa tavizin yüksek olduğu anne-baba tutumlarında çocuk disipline yönelik kuralları tam anlamıyla öğrenememektedir. Çocuk merkezli ailelerde, çocuk ne şekilde rahat ederse anne-baba kendi davranışlarını o yönde değiştirebilmektedir. Oysa ki bir çocuğun sağlıklı psiko-sosyal gelişimi anne ve babanın çocuğun karşısında model olarak durup, olumlu davranışları öğretebilmesi ile mümkün olmaktadır. Aksi takdirde kural, disiplin ve ceza uygulamaları olmadan her istediğini yapmaya alışan çocuğun yaşı büyüdüğünde derslerde öğretmenleriyle arasındaki ilişki bozulabilmekte, derslerden çabuk sıkılıp dersin düzenini bozucu davranışlar gösterebilmekte, sıkıldığı için hayal dünyasına daha sık dalabilmekte ve arkadaşlık ilişkilerinde ya da grup etkinliklerinde uyumsuz çocuk olabilmektedir. Çocuğun alışkanlıklarından kaynaklı bu tür olumsuz yaşam deneyimleri ise onun özgüvenini düşürebilmekte ve bu da çocuğu kaygı düzeyi yüksek ya da hırçın bir çocuk haline getirebilmektedir. Günümüz eğitim koşullarına bağlı olarak “Nasılsa ilkokula başladıktan sonra çok çalışacak bırak şimdi oynasın” diye masumca çocuklarına karşı sevgilerini dile getiren ailelerin çocuklarında da aynı sonuçlarla karşılaşma sıklığının çok fazla olduğu görülmektedir. Elbette ki ilkokul dönemi öncesinde çocuk için en önemli olan şey çocuğun mutlu ve güven dolu bir ortamda sağlıklı oyun oynayabilmesidir. Ancak çocuk, en geç ilkokula hazırlık sınıfına geçtikten sonra okuldan eve gelip, yemeğini yiyip, bir boyama ya da resim etkinliği verilerek evde masa başında odaklanarak vakit geçirebilmeyi öğrenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde çocuk anaokulundan geldiği gibi yemeğini yiyip televizyon karşısına geçmesi ya da oyun oynamaya başlaması ve hiç faaliyet yapmaması zamanla bu davranışların çocuğun alışkanlıkları haline dönüşmesine neden olmaktadır. Daha sonrasında ise, ilkokula başlayan çocuk, eve ödevi ile geldiğinde yemeğini yedikten sonra yine televizyon karşısına geçmek isteyecektir. Çocuk yemeğini yedikten sonra ödevini yapması gerektiği için televizyon izlenmesi aile tarafından engellendiğinde ise, derslerini isteksiz yapma, odaklanamama, istemediği için dikkatini verip doğru şekilde öğrenememe gibi sonuçlarla karşılaşmaya başlayan aile çocukta dikkat eksikliğinden şüphelenebilmektedir. Böyle durumlarda çocuğun davranışlarını anne-baba tutumları ve çocuğun edinmiş olduğu alışkanlıkları ile birlikte değerlendirmek gerekmektedir. Hatalı anne-baba tutumundan ya da çocuğun edinmiş olduğu alışkanlıklardan kaynaklı bir durum söz konusu ise, dikkat eksikliği olarak yansıyan durum, bilişsel-davranışçı terapi yöntemi ile çözümlenmeye çalışılmalıdır. Çünkü böyle bir durumda çocuğun ihtiyaç duyduğu şey, nerede nasıl davranması gerektiğine yönelik bugüne kadar öğrendiği rahat davranışları sınırlandırabilme ve sorumluluklarını öğrenip yerine getirebilmeye yönelik yeni alışkanlıklar kazanabilme becerisidir.

Mutlu Yaşam Psikolojik Danışmanlık Merkezi

Uzman Klinik Psikolog; Burcu Yarapsanlı ZAYİM